13 Sayısı Neden Uğursuz Sayılır?
Bir gün bir otelde kaldığını düşün. Asansöre biniyorsun ve kat numaralarına bakıyorsun.
10, 11, 12, 14, 15...
Bir dakika! 13 nerede?
Bazı otellerde ve yüksek binalarda 13 numaralı katın adı kullanılmaz. Çünkü bazı insanlar 13 sayısının uğursuz olduğuna inanır.
Peki bir sayı gerçekten uğursuz olabilir mi?
Uğursuz Ne Demektir?
Uğursuz, kötü şans getirdiğine inanılan şeyler için kullanılan bir sözcüktür.
Örneğin bazı insanlar bir aynanın kırılmasının kötü şans getireceğini düşünür.
Bazıları ise kara bir kedinin önlerinden geçmesini uğursuz sayar.
Ancak bunlar bilimsel olarak kanıtlanmış gerçekler değildir.
İnsanların geçmişten beri sürdürdüğü bazı inanışlardır.
Bu tür inanışlara batıl inanç denir.
13 sayısının uğursuz olduğu düşüncesi de bunlardan biridir.
13 Sayısı Neden Uğursuz Kabul Edilmiştir?
Bu inanışın tam olarak ne zaman başladığı bilinmiyor.
Tarihçiler farklı açıklamalar üzerinde duruyor.
Bunlardan biri, eski toplumların 12 sayısına özel bir önem vermesiyle ilgilidir.
Bir yılda 12 ay vardır. Saatlerde de 12 sayısını sık sık görürüz.
Bu nedenle bazı eski inanışlarda 12, tamamlanmış bir düzeni simgeliyordu.
13 ise bu düzenin dışına çıkan bir sayı gibi düşünülmüş olabilir.
Ancak bu yalnızca inanışın nasıl ortaya çıktığına ilişkin açıklamalardan biridir.
13 sayısının uğursuz sayılmasının tek ve kesin bir nedeni bilinmemektedir.
13 Sayısıyla İlgili Eski Hikâyeler Var mı?
Evet. 13 sayısıyla ilgili farklı hikâyeler anlatılmıştır.
Hristiyanlık geleneğindeki Son Akşam Yemeği anlatısında, Hz. İsa ve 12 öğrencisi olmak üzere 13 kişinin bulunduğu bir yemek anlatılır.
Bu yemekten sonra yaşanan üzücü olaylar, bazı insanların 13 sayısını kötü olaylarla ilişkilendirmesine neden olmuş olabilir.
Eski Kuzey Avrupa hikâyelerinde de 13 sayısının uğursuzluğunu açıklamak için anlatılan öyküler vardır.
Ancak bunların bir kısmı sonradan oluşturulmuş veya değiştirilmiş olabilir.
Bu yüzden böyle hikâyeleri kesin tarihsel kanıtlar olarak görmemeliyiz.
Onlar, insanların bir sayıya neden farklı anlamlar yüklediğini anlamamıza yardımcı olan kültürel anlatılardır.
13. Cuma Neden Uğursuz Sayılır?
Bazı Batı ülkelerinde ayın 13'ünün cuma gününe denk gelmesi uğursuz kabul edilir.
Buna 13. Cuma inanışı denir.
Bu inanış nedeniyle bazı insanlar o gün yolculuk yapmak veya önemli bir işe başlamak istemeyebilir.
Ancak takvimdeki bir günün diğer günlerden daha fazla kötü olay getirdiği bilimsel olarak gösterilmiş değildir.
Cuma günü de 13 sayısı da kendi başına tehlikeli değildir.
-
Cuma, takvimde bazen karşılaştığımız sıradan bir tarihtir.
Bütün Ülkelerde 13 Uğursuz mudur?
Hayır.
Dünyanın farklı yerlerinde insanlar farklı inanışlara sahip olabilir.
Örneğin bazı İtalyan geleneklerinde 17 sayısı uğursuz kabul edilir.
İspanya'da ise bazı insanlar cuma gününden çok, ayın 13'ünün salı gününe denk gelmesini uğursuz sayar.
Bazı Doğu Asya kültürlerinde de 4 sayısıyla ilgili olumsuz inanışlar bulunur.
Bu örnekler bize önemli bir şey gösterir:
Bir yerde uğursuz kabul edilen sayı, başka bir yerde aynı anlama gelmeyebilir.
Demek ki sayıların uğursuz kabul edilmesi, matematikten çok insanların gelenekleriyle ilgilidir.
İnsanlar Neden Bazı Sayılardan Korkar?
İnsanlar bazen iki olayın aynı anda yaşanması nedeniyle aralarında bağlantı olduğunu düşünebilir.
Örneğin bir çocuğun ayın 13'ünde oyuncağı kırılmış olsun.
Çocuk, “Oyuncağım 13'ünde kırıldı. Demek ki 13 uğursuz!” diye düşünebilir.
Ancak oyuncak başka bir gün de kırılabilirdi.
Bir olayın 13 sayısıyla aynı zamanda gerçekleşmesi, olayın o sayı yüzünden olduğunu göstermez.
İnsanlar bazen korktukları düşünceyi destekleyen olayları daha kolay hatırlar.
Oysa 13 sayısının bulunduğu günlerde de çok güzel şeyler yaşanabilir.
13 Sayısı Matematikte Özel midir?
Evet. 13, matematikte asal sayı olarak adlandırılır.
Asal sayılar yalnızca 1'e ve kendilerine kalansız bölünebilir.
13 de yalnızca 1'e ve 13'e kalansız bölünür.
Bu özelliği 13'ü matematik açısından ilginç yapar.
Ancak asal sayı olması onun uğurlu veya uğursuz olduğu anlamına gelmez.
Matematikte sayıları incelerken onların özelliklerine, büyüklüklerine ve birbirleriyle ilişkilerine bakarız.
Şans getirip getirmediklerine değil.
13 Sayısından Korkmamız Gerekir mi?
Hayır. 13 sayısından korkmamızı gerektiren bilimsel bir neden yoktur.
Bir sınıfta 13 öğrenci bulunabilir.
Bir takımın oyuncusu 13 numaralı forma giyebilir.
Bir çocuk ayın 13'ünde doğmuş olabilir.
Bunların hiçbiri kötü bir şey olacağı anlamına gelmez.
Elbette bazı insanlar uzun yıllardır duydukları inanışlar nedeniyle bu sayıdan rahatsız olabilir.
Onlarla alay etmek doğru değildir.
Ancak korkuların her zaman gerçek bir tehlikeden kaynaklanmadığını da bilmeliyiz.
Bir Şeye İnanmak Onu Gerçek Yapar mı?
Hayır.
Örneğin bir arkadaşın kırmızı kaleminin kendisine şans getirdiğini düşünebilir.
O kalemle sınavdan yüksek not aldığında bu düşüncesi güçlenebilir.
Ancak sınavdaki başarısının asıl nedeni iyi hazırlanması olabilir.
Bir olayın neden gerçekleştiğini anlamak için kanıtlara bakmamız gerekir.
Aynı şey 13 sayısı için de geçerlidir.
İnsanlar bu sayıyla ilgili pek çok hikâye anlatabilir. Fakat hikâyelerin çok anlatılması, 13 sayısının gerçekten uğursuz olduğunu kanıtlamaz.
13 sayısı da diğer bütün sayılar gibi matematiğin bir parçasıdır.
Onunla hesaplama yapabilir, nesneleri sayabilir ve problemler çözebiliriz.
Bir dahaki sefere 13 sayısını gördüğünde korkmak yerine kendine şu soruyu sorabilirsin:
“Bunun doğru olduğuna inanılıyor ama gerçekten doğru olduğunu gösteren bir kanıt var mı?”
13 Sayısı Hakkında Ne Öğrendik?
1. 13 sayısı neden uğursuz sayılır?
Bazı toplumlarda geçmişten gelen hikâyeler ve inanışlar nedeniyle 13 sayısı uğursuz kabul edilir.
2. 13 sayısı gerçekten kötü şans getirir mi?
Hayır. 13 sayısının kötü şans getirdiğine dair bilimsel kanıt yoktur.
3. Batıl inanç ne demektir?
Gerçek olduğuna dair güvenilir kanıt bulunmayan, ancak bazı insanlar tarafından doğru kabul edilen inanıştır.
4. 13. Cuma neden uğursuz kabul edilir?
Bazı Batı toplumlarında 13 sayısı ve cuma günüyle ilgili eski inanışlar zamanla bir araya gelmiştir.
5. Bütün ülkelerde 13 sayısı mı uğursuz sayılır?
Hayır. Bazı toplumlarda 17 veya 4 gibi başka sayılar hakkında da benzer inanışlar bulunur.
6. Bir sayının uğursuz olduğuna inanıldığında ne yapmalıyız?
Bu inanışın nereden geldiğini araştırabilir ve doğru olup olmadığını kanıtlarla değerlendirebiliriz. Çünkü bir şeye inanılması, onun mutlaka gerçek olduğu anlamına gelmez.
