Kurallara Uymak ve Büyüklerimizi Dinlemek Neden Önemlidir?
Bir gün okulda herkesin aynı anda konuştuğunu düşün.
Öğretmen bir şey anlatmaya çalışıyor ama kimse onu duyamıyor. Bazı çocuklar ayağa kalkıyor, bazıları bağırıyor.
Böyle bir sınıfta ders işlemek kolay olur muydu?
Elbette hayır.
İşte bu yüzden evde, okulda ve başka yerlerde bazı kurallar bulunur.
Kurallar, insanların birlikte daha güvenli ve düzenli yaşamasına yardımcı olur.
İtaat Etmek Ne Demektir?
İtaat etmek, bir kişinin söylediğini veya verdiği emri yerine getirmek anlamına gelir.
Ancak her söyleneni düşünmeden yapmak doğru değildir.
Örneğin öğretmenimiz sınıfta koşmamamızı söyleyebilir. Çünkü koşarken bir arkadaşımıza çarpabiliriz.
Bu kurala uymak hem bizi hem de arkadaşlarımızı korur.
Fakat birinin bizden yanlış veya tehlikeli bir davranış istemesi farklıdır.
Bu nedenle bir isteğin kimden geldiği kadar ne istediği de önemlidir.
Kurallar Neden Gereklidir?
Kurallar, insanların birbirlerine zarar vermeden yaşamasını kolaylaştırır.
Örneğin trafik ışıklarını düşünelim.
Kırmızı ışıkta durmamız, araçların ve yayaların güvenliği içindir.
Eğer herkes istediği zaman yola çıksaydı kazalar yaşanabilirdi.
Okulda da kurallar vardır.
Söz almak için el kaldırmak, arkadaşlarımızın konuşmasını dinlemek ve başkalarının eşyalarını izinsiz almamak bunlardan bazılarıdır.
Bu kurallar yalnızca büyüklerin istediği şeyler değildir.
Herkesin hakkını korumaya yardımcı olur.
Anne ve Babamızı Neden Dinlemeliyiz?
Anne ve babalar, çocuklarının sağlıklı ve güvenli büyümesini ister.
Bu nedenle bazen onları tehlikelerden koruyacak uyarılarda bulunurlar.
Örneğin sıcak bir tencereye dokunmamamızı söyleyebilirler.
Ya da karanlıkta tek başımıza bilmediğimiz bir yere gitmememizi isteyebilirler.
Bu uyarıları dinlemek bizi bazı tehlikelerden koruyabilir.
Ancak anne ve babalar da her konuda aynı düşünmeyebilir veya bazen hata yapabilir.
Bu yüzden anlamadığımız bir şeyi uygun biçimde sorabiliriz.
Bir kuralın nedenini öğrenmek, onu daha iyi anlamamıza yardımcı olur.
Öğretmenimizi Dinlemek Neden Önemlidir?
Öğretmenlerimiz okulda yeni bilgiler öğrenmemize yardımcı olur.
Sınıfta herkes aynı anda farklı şeyler yaparsa öğrenmek zorlaşabilir.
Örneğin öğretmen bir deney anlatırken öğrencilerin dikkatle dinlemesi önemlidir.
Çünkü bazı deneylerde güvenlik kurallarına uymak gerekir.
Ancak öğretmeni dinlemek, hiç soru sormamak demek değildir.
Bir konuyu anlamadığımızda soru sorabiliriz.
Hatta bazen öğretmenimizin anlattığı bir konuda farklı bir düşüncemiz olabilir.
Bunu saygılı biçimde ifade edebiliriz.
Öğrenmek yalnızca dinlemekle değil, düşünmek ve soru sormakla da gerçekleşir.
Kurallara Uymak Özgürlüğümüzü Engeller mi?
Bazen kurallar istediğimiz bir şeyi hemen yapmamızı engelleyebilir.
Örneğin parkta salıncağa binmek istiyoruz ama başka bir çocuk kullanıyor.
Sıranın bize gelmesini beklememiz gerekir.
Bu durum ilk başta hoşumuza gitmeyebilir.
Ancak herkes sırayla oynadığında bütün çocuklar salıncağı kullanabilir.
Yani bazı kurallar, yalnızca bizi sınırlamak için değil, herkesin hakkını korumak için vardır.
Özgür olmak, başkalarının haklarını yok saymak anlamına gelmez.
Her Söyleneni Yapmak Zorunda mıyız?
Hayır.
Bir yetişkin veya arkadaşımız bizden yanlış bir şey isteyebilir.
Örneğin biri, arkadaşımızın çantasından izinsiz eşya almamızı söyleyebilir.
Başka biri tehlikeli bir yere gitmemizi isteyebilir.
Böyle durumlarda isteği yerine getirmek zorunda değiliz.
Bir isteğin büyük birinden gelmesi, onun mutlaka doğru olduğu anlamına gelmez.
Yanlış veya tehlikeli bir istek karşısında hayır diyebiliriz.
Gerekirse oradan uzaklaşıp güvendiğimiz bir yetişkinden yardım isteyebiliriz.
Hayır Demek Saygısızlık mıdır?
Hayır. Bazen hayır demek, kendimizi korumanın önemli bir yoludur.
Örneğin biri bize istemediğimiz şekilde dokunmak isterse bunu kabul etmek zorunda değiliz.
Bir kişi bizi korkutuyor veya rahatsız ediyorsa onun isteğini yerine getirmemiz gerekmez.
Böyle durumlarda açıkça hayır diyebilir, güvenli bir yere uzaklaşabilir ve güvendiğimiz bir yetişkine anlatabiliriz.
Biri bize “Bunu kimseye söyleme.” dese bile kendimizi rahatsız veya güvensiz hissettiren bir durumu yardım isteyerek paylaşabiliriz.
Unutmamalıyız ki saygı göstermek, kendi güvenliğimizden vazgeçmek demek değildir.
Bir Kuralı Anlamadığımızda Ne Yapmalıyız?
Bazen neden konulduğunu bilmediğimiz kurallarla karşılaşabiliriz.
Örneğin okulda belirli bir kapıdan çıkmamız istenebilir.
Bunun nedenini merak edebiliriz.
Öğretmenimize “Neden diğer kapıyı kullanmıyoruz?” diye sorabiliriz.
Belki o kapının yanında merdiven vardır veya kalabalık oluşmasını önlemek isteniyordur.
Açıklamayı duyduğumuzda kuralı anlamamız kolaylaşabilir.
Elbette acil bir tehlike sırasında uzun uzun konuşmak için zaman olmayabilir.
Örneğin yangın alarmı çaldığında güvenli çıkış talimatlarına hemen uymamız gerekebilir.
Sorularımızı güvenli bir ortama geçtikten sonra sorabiliriz.
Büyükler de Kurallara Uymalı mıdır?
Evet. Kurallar yalnızca çocuklar için değildir.
Yetişkinlerin de trafik kurallarına uyması, başkalarının haklarına saygı göstermesi ve verdikleri sözleri tutması gerekir.
Örneğin bir yetişkin de kırmızı ışıkta durmalıdır.
Bir öğretmen öğrencilerine saygılı davranmalıdır.
Anne ve babalar da çocuklarının düşüncelerini dinlemelidir.
Böylece çocuklar, kuralların yalnızca küçükleri yönetmek için olmadığını görür.
Birlikte yaşamanın sorumluluğu herkesindir.
Kurallar Yanlış Olabilir mi?
Evet. İnsanların koyduğu her kural her zaman doğru veya adil olmayabilir.
Örneğin bir oyunda yalnızca belirli çocukların oynamasına izin veriliyorsa diğerleri haksızlığa uğrayabilir.
Böyle bir durumda kuralın değiştirilmesini isteyebiliriz.
Ancak bunu kavga ederek değil, düşüncemizi anlatarak yapmaya çalışabiliriz.
Bazen öğretmenimizden veya ailemizden yardım isteyebiliriz.
İnsanların kuralları konuşabilmesi ve gerektiğinde değiştirebilmesi, daha adil bir ortam oluşmasına yardımcı olur.
Sorumluluk Sahibi Olmak Ne Demektir?
Sorumluluk sahibi olmak, yapmamız gereken işleri ve davranışlarımızın sonuçlarını düşünmektir.
Örneğin evde oyuncaklarımızı toplamak bize verilen bir görev olabilir.
Okulda ödevlerimizi yapmak da sorumluluklarımız arasındadır.
Ancak sorumluluk yalnızca söyleneni yapmak değildir.
Bazen kimse uyarmadan doğru davranışı seçmektir.
Yerde bir çöp gördüğümüzde onu uygun bir çöp kutusuna atmak veya yardıma ihtiyacı olan birine destek olmak buna örnektir.
Böylece yalnızca kuralları izlemeyi değil, kendi kararlarımızı düşünerek vermeyi de öğreniriz.
Bu Konudan Ne Öğrenebiliriz?
Kurallar, birlikte yaşamamızı kolaylaştırır.
Anne, baba ve öğretmenlerimizin bazı uyarıları bizi korur ve yeni şeyler öğrenmemize yardımcı olur.
Ancak iyi bir çocuk olmak, her söyleneni sorgulamadan yapmak anlamına gelmez.
Doğru olanı anlamaya çalışmak, gerektiğinde soru sormak ve yanlış bir isteğe hayır diyebilmek de önemlidir.
Bir kuralın neden konulduğunu düşündüğümüzde onun yalnızca ne söylediğini değil, neyi korumaya çalıştığını da anlayabiliriz.
Çünkü sorumluluk sahibi olmak, yalnızca söyleneni yapmak değil, doğru davranışı seçmeyi öğrenmektir.
Kurallar ve Sorumluluk Hakkında Ne Öğrendik?
1. İtaat etmek ne demektir?
Bir kişinin söylediğini veya verdiği emri yerine getirmek demektir. Ancak her söyleneni düşünmeden yapmak doğru değildir.
2. Kurallara neden ihtiyacımız vardır?
Kurallar insanların güvenliğini, haklarını ve birlikte yaşama düzenini korumaya yardımcı olur.
3. Anne, baba ve öğretmenlerimizi neden dinlemeliyiz?
Onların bilgi ve deneyimleri güvenliğimizi korumamıza ve yeni şeyler öğrenmemize yardımcı olabilir.
4. Her yetişkinin söylediğini yapmak zorunda mıyız?
Hayır. Yanlış, tehlikeli veya bizi rahatsız eden bir isteği kabul etmek zorunda değiliz.
5. Bir kuralın nedenini sormak saygısızlık mıdır?
Hayır. Soru sormak, kuralları anlamamıza ve düşünme becerilerimizi geliştirmemize yardımcı olur.
6. Sorumluluk sahibi olmak yalnızca kurallara uymak mıdır?
Hayır. Davranışlarımızın sonuçlarını düşünmek, başkalarının haklarına saygı göstermek ve gerektiğinde kendi doğru kararlarımızı vermek de sorumluluğun parçasıdır.
